Angschtstéierungen: Formen a Behandlung zu Lëtzebuerg

Angschtstéierunge sinn eng Grupp vu Krankheeten, bei deenen d'Angscht iwwerdriwwe staark an dauerhaft gëtt a sech kaum méi kontrolléiere léisst – sou vill, datt den Alldag dorënner leit. Déi heefegst Forme sinn déi generaliséiert Angschtstéierung, d'Panikstéierung, d'Phobien an déi sozial Angscht. Et si gutt bekannte Krankheeten, déi sech behandele loossen: Zu Lëtzebuerg gëtt d'Betreiung vu Psychiateren a Psychologe gemaach, mat Approche wéi der kognitiver Verhalenstherapie, Entspanungstechniken an, wann néideg, enger medikamentéiser Behandlung, déi de Psychiater decidéiert.

Déi grouss Forme vun Angschtstéierungen

Déi generaliséiert Angschtstéierung

Bei der generaliséierter Angschtstéierung mécht d'Persoun sech bal permanent Suergen – ëm d'Gesondheet vun de Proppen, d'Aarbecht, d'Suen, d'Zukunft. D'Suerge stinn an kengem Verhältnis zu de reelle Situatiounen a gi meeschtens mat Muskelverspanungen, Middegkeet, Schlofproblemer a Konzentratiounsschwieregkeeten Hand an Hand. Dacks mierkt den Entourage éischter wéi d'Persoun selwer, datt „alles eng Suerg ginn ass“.

D'Panikstéierung

D'Panikstéierung weist sech duerch plëtzlech, staark Angschtattacken, déi sougenannt Panikattacken: Bannent e puer Minutte kommen Häerzrasen, en Enkegefill an der Broscht, d'Gefill net méi otmen ze kënnen, Schwindel an Zidderen op, zesumme mat enger intensiver Angscht ze stierwen oder d'Kontroll ze verléieren. D'Attack geet vu selwer eriwwer, mä d'Angscht virun der nächster ka féieren, datt d'Persoun verschidde Plazen oder Situatioune meit – an hire Liewensraum ëmmer méi kleng gëtt.

D'Phobien

Eng Phobie ass eng intensiv, irrational Angscht viru engem bestëmmten Objet oder enger bestëmmter Situatioun: fléien, Héichten, verschidden Déieren, enk Raim, Blutt gesinn. D'Persoun weess meeschtens, datt hir Angscht iwwerdriwwen ass, mä si kritt se net ewechgeduecht an organiséiert hiert Liewen esou, datt si dem Ausléiser aus dem Wee geet. Grad dëst Meiden, méi nach wéi d'Angscht selwer, gëtt zur Belaaschtung.

Déi sozial Angscht

Déi sozial Angscht geet wäit iwwer normal Schei eraus. D'Persoun fäert de Bléck an d'Uerteel vun deenen aneren: an enger Reunioun schwätzen, an der Ëffentlechkeet iessen, friem Leit kenneléieren – dat alles gëtt zur Prouf. Aus Angscht rout ze ginn, ze zidderen oder „eppes Domms ze soen“ gi sozial Situatiounen ëmmer méi gemidden, mat reelle Suitte fir Studien, Aarbecht a Bezéiungen.

Normal Angscht oder Angschtstéierung?

Angscht ass eng normal a souguer nëtzlech Reaktioun: Si preparéiert eis op en Examen, en Entretien oder eng richteg Gefor. Vun enger Angschtstéierung schwätzt een, wann dës Reaktioun net méi am Verhältnis steet, iwwer laang Zäit unhält an e reelle Leed oder konkret Aschränkungen am Alldag mat sech bréngt. E puer Unhaltspunkten hëllefen, den Ënnerscheed ze maachen:

• d'Angscht kënnt ouni kloren Grond oder bleift, obwuel d'Situatioun eriwwer ass;
• si ass zënter e puer Wochen oder Méint bal all Dag do;
• si féiert dozou, Plazen, Aktivitéiten oder Leit ze meiden;
• si geet mat widderhuelte kierperleche Symptomer Hand an Hand (Häerzklappen, Knuet am Bauch, Schlofstéierungen);
• si laascht op der Aarbecht, de Studien oder dem Familljeliewen.

Wa méi vun dëse Punkten Iech bekannt virkommen, ass et raisonnabel, mat engem Professionellen doriwwer ze schwätzen – ouni ze waarden, bis et méi schlëmm gëtt.

Bei wien goen – a wéi leeft eng éischt Konsultatioun of?

Den Hausdokter ass dacks eng gutt éischt Adress: Hie kennt Är Geschicht, ka kierperlech Ursaachen ausschléissen an Iech weiderleeden. Fir eng spezialiséiert Betreiung kommen zwee Beruffer a Fro. De Psychiater ass Dokter: Hie stellt d'Diagnos, ka Medikamenter verschreiwen a koordinéiert d'Behandlung. De Psycholog, virun allem de Psychotherapeut, begleet mat Gespréicher a strukturéierte Methoden, verschreift awer keng Medikamenter. Déi zwee schaffen dacks zesummen.

Eng éischt Konsultatioun ass virun allem e Gespréich. De Professionelle freet, wat Iech bréngt, zënter wéini d'Angscht do ass, a wéi enge Situatiounen se optrëtt, wéi Dir schlooft a wéi sech dat op Ären Alldag auswierkt. Dir braucht näischt Besonnesches ze preparéieren: E puer konkret Beispiller vu schwieregen Momenter duergen. Um Enn vum Gespréich kritt Dir eng Orientéierung an, wann néideg, e Suivi proposéiert.

D'Approche vun der Behandlung

Déi kognitiv Verhalenstherapie (KVT) ass déi am beschten ënnersicht Approche bei Angschtstéierungen. Si hëlleft, d'Gedanken ze erkennen, déi d'Angscht um Liewen halen, se un der Realitéit ze testen a sech no an no, an Ärem eegenen Tempo, nees de gemiddene Situatiounen ze stellen. Et ass eng konkret Therapie, zäitlech begrenzt, mat Übungen tëscht de Séancen.

Entspanungstechniken – lues otmen, Muskelentspanung, Achtsamkeetsmeditatioun – léieren dem Kierper, d'Spannung erofzefueren, a ginn Instrumenter fir den Alldag, och matzen an enger opsteigender Angscht.

Eng medikamentéis Behandlung ka a verschiddene Situatiounen hëllefräich sinn, virun allem wann d'Angscht ganz staark ass oder eng Depressioun dobäikënnt. D'Decisioun läit beim Psychiater: Hie wielt d'Behandlung aus, erkläert d'Effekter a begleet de Suivi. Medikamenter a Psychotherapie ergänzen sech meeschtens – si stinn net a Konkurrenz.

Remboursement zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg ginn d'Konsultatioune bei engem Dokter – Hausdokter oder Psychiater – no den üblechen Reegele vun der Krankeversécherung vun der Gesondheetskeess iwwerholl. Och verschidde Psychotherapie-Séance kënnen ënner Konditioune rembourséiert ginn. Déi genau Modalitéiten an Demarchë fannt Dir um Site vun der CNS.

Am Alldag

Niewent der Betreiung hëllefen e puer einfach Gewunnechten wierklech: sech reegelméisseg beweegen, an ass et nëmmen en deegleche Spadséiergang; e reegelméissege Schlof halen; Kaffi, Alkohol an Ecrane spéit owes limitéieren; an de Kontakt mat anere Leit halen, amplaz sech zréckzezéien. Och mat engem Mënsch vu Vertrauen doriwwer schwätzen deet gutt: Wien d'Angscht a Wierder faasst, hëlt hir dacks e Stéck vun hirer Muecht. Eng Angschtstéierung ass weder eng Schwächt nach e Schicksal – mat der passender Begleedung fannen déi allermeescht Leit nees zu engem rouegen Alldag.