Arthrose: Gelenkverschleeß behandelen zu Lëtzebuerg

D’Arthrose ass déi luesen Ofnotzung vum Knorpel an de Gelenker — am heefegsten a Knéi, Hëft, Fangeren an der Wierbelsail. De Knorpel gëtt méi dënn, d’Gelenk verléiert seng Gläitfäegkeet, an et entstinn Schmäerzen a Steifheet, virun allem no Rou a beim Ulafen. Wien zu Lëtzebuerg Gelenkschmäerzen huet, déi net méi verginn, geet fir d’éischt bei den Hausdokter; hie leet d’Basisofklärung an d’Weeër a schéckt ee wa néideg weider bei de Rheumatolog, deen d’Diagnos verfeinert an aner entzündlech Gelenkerkrankungen ausschléisst, oder bei den Orthopéd, wann eng Operatioun oder eng Prothees zum Thema gëtt.

Verschleeß ass kee Schicksal

„Dat ass den Alter, do kann ee näischt maachen“ — dëse Saz héiert een dacks, an hien ass falsch. Arthrose kënnt zwar mat de Jore méi heefeg vir, mee si ass keng passiv Alterserscheinung, mat där ee sech einfach offanne muss. De Verlaf léisst sech beaflossen: mat Bewegung, mat engem gesonde Gewiicht, mat enger gutt trainéierter Muskulatur ronderëm d’Gelenk. Vill Leit liewe jorzéngtelaang gutt mat hirer Arthrose, well se fréi geléiert hunn, wéi se hir Gelenker ënnerstëtzen.

Iwwerraschend fir vill Patienten: Grad d’Bewegung, virun deer si aus Angscht virum „Ofnotzen“ zréckschrecken, ass dat Bescht fir de Knorpel. De Knorpel huet keng eege Bluttversuergung — hie gëtt duerch de Wiessel vun Drock an Entlaaschtung ernäert, wéi e Schwamp, deen een dréckt a lassléisst. Wien sech net méi beweegt, hongert säi Knorpel aus, verléiert Muskelkraaft an dréit domat zu enger Spiral bäi, an där d’Schmäerzen ëmmer méi grouss ginn. Gelenkschounend Aktivitéite wéi Schwammen, Vëlofueren oder zackegt Goen halen d’Gelenk dogéint geschmeideg.

Wéi mierkt een et?

Typesch ass den Ulafschmäerz: Déi éischt Schrëtt nom Opstoen oder nom laange Sëtzen dinn wéi, duerno gëtt et besser. D’Steifheet moies dauert bei der Arthrose meeschtens just e puer Minutten — dauert se méi wéi eng hallef Stonn, denkt den Dokter éischter un eng entzündlech Erkrankung wéi de Rheuma. Mat der Zäit kënne Schmäerze bei Belaaschtung dobäikommen, e Knirschen am Gelenk, a spéider och Schmäerzen an der Rou. D’Arthrose verleeft net linear, mee a Schüb: Et gi gutt Phasen a Phasen, an deenen d’Gelenk „aktivéiert“ ass — waarm, geschwollen a besonnesch schmäerzhaft. An esou engem Schub ass eng temporär Entlaaschtung sënnvoll, mee soubal en ofklénkt, gehéiert d’Bewegung erëm an den Alldag.

Wien consultéieren, a wéini?

Den Hausdokter ass déi éischt Adress, wa Gelenkschmäerzen iwwer Woche bestoe bleiwen, ëmmer erëm kommen oder den Alldag beanträchtegen. Hien untersicht d’Gelenk, verschreift wann néideg eng Radiographie a këmmert sech ëm d’Schmäerzbehandlung. Bei Onkloerheeten — zum Beispill wann d’Gelenker och an der Rou wéi dinn, moies laang steif sinn oder wa méi Gelenker gläichzäiteg betraff sinn — ass de Rheumatolog dee richtege Spezialist: Hien ënnerscheet d’Arthrose vun entzündleche Gelenkerkrankungen, déi eng ganz aner Behandlung brauchen. Den Orthopéd kënnt an d’Spill, wann d’konservativ Behandlung net méi duergeet a chirurgesch Optiounen ze beschwätze sinn. E plötzlech décke, roude, iwwerhëtzte Gelenk mat Féiwer ass keng Arthrose, mee e méigleche Noutfall, dee séier ofgekläert muss ginn.

Wat hëlleft am Alldag

• Reegelméisseg Bewegung ouni Stousslaaschten: Schwammen, Aquagym, Vëlo, Spadséieren — d’Gelenk brauch Bewegung wéi de Motor d’Ueleg.
• Muskelen trainéieren: Eng staark Muskulatur entlaascht d’Gelenk; d’Kinésithérapie weist déi richteg Übungen, déi een duerno doheem weiderféiert.
• Gewiicht am Bléck behalen: All Kilo manner entlaascht Knéi an Hëft e puerfach — bei Iwwergewiicht ass d’Ofhuelen déi wierksamst Eenzelmoossnam.
• Schmäerzen behandelen: Schmäerz- an entzündungshemmend Medikamenter, lokal Salben oder Infiltratiounen kënnen a Schüb hëllefen — ëmmer an Ofsprooch mam Dokter, net op eege Fauscht iwwer laang Zäit.
• Hëllefsmëttel notzen: Gutt Schong, e Gehstack op der richteger Säit oder ergonomesch Grëffer bei Fangerarthrose huelen dem Gelenk Laascht of, ouni datt een dofir op Aktivitéite verzichte muss.

Wéini gëtt eng Prothees zum Thema?

Eréischt wann all konservativ Méiglechkeeten ausgeschöpft sinn an d’Liewensqualitéit trotzdeem staark leit — wann d’Nuetsrou gestéiert ass, d’Goen op kuerz Strecke limitéiert an d’Schmäerzen trotz Behandlung permanent — gëtt e kënschtlecht Gelenk beschwat. D’Entscheedung ass ni eng Fro vum Alter eleng, mee vum Leidensdrock: Den Orthopéd an de Patient huelen se zesummen, an et ass legitim, sech Zäit ze loossen an eng zweet Meenung anzehuelen. Modern Knéi- an Hëftprothesen hunn eng laang Liewensdauer a ginn de meeschte Patienten e groussen Deel vun hirer Beweeglechkeet zréck.

De Parcours zu Lëtzebuerg

De klasseschen Wee fänkt beim Hausdokter un: Untersuchung, wa néideg Bildgebung, éischt Behandlung. Fir de Rheumatolog oder den Orthopéd kann een zu Lëtzebuerg direkt e Rendez-vous huelen; dacks ass et awer sënnvoll, wann den Hausdokter de Befund matgëtt an de Parcours koordinéiert. D’Konsultatiounen, d’Kinésithérapie op Verschreiwung an déi medezinesch uginn Behandlunge ginn no den üblechen Reegele vun der Gesondheetskeess (Caisse nationale de santé) iwwerholl; d’Detailer stinn um Site vun der CNS. Iwwer Doctipro fannt Dir Hausdokteren, Rheumatologen an Orthopéden zu Lëtzebuerg a kënnt online e Rendez-vous huelen.