Muttermoler: ABCDE-Reegel a Kontroll zu Lëtzebuerg

E Muttermol – medezinesch en Nävus – ass eng kleng, gutartig Usammlung vu Pigmentzellen an der Haut. Déi allermeescht Muttermoler bleiwen d’Liewe laang harmlos. Wichteg ass just, dat eent Mol z’erkennen, dat sech verännert: esou eng Verännerung kann dat éischt Zeeche vun engem Melanom sinn, dem schwaarzen Hautkriibs, dee ganz gutt heelbar ass, wann e fréi entdeckt gëtt. Zu Lëtzebuerg ass den Hautdokter (Dermatolog) deen, dee sech ëm dës Kontroll këmmert – Dir kënnt direkt bei hien e Rendez-vous huelen, ouni virdrun beim Generalist gewiescht ze sinn.

Kennt Är eegen Haut: dat « hässlecht Endchen »

Bei enger selwechter Persoun gesinn d’Muttermoler sech meeschtens ähnlech: déiselwecht Brauntéin, ähnlech Formen. D’Dokteren schwätzen dofir vum Prinzip vum « hässlechen Endchen »: dat Mol, dat net op déi aner ausgesäit – méi donkel, méi grouss, méi flaach oder einfach anescht – ass dat, dat een dem Hautdokter weise soll. Dat fonctionéiert awer nëmmen, wann Dir wësst, wéi Är normal Moler ausgesinn. Dofir lount et sech, all Haut ongeféier all dräi Méint eng Kéier a Rou unzekucken.

Am beschten no der Dusch, bei guddem Liicht. Gitt systematesch vu Kapp bis Fouss vir an denkt un déi Plazen, déi soss keen ukuckt: d’Kopfhaut Sträich fir Sträich, hannert den Oueren, de Réck an d’Hannersäit vun de Been mat engem Spigel oder mat Hëllef vum Partner, d’Fousssuelen, tëscht den Zéiwen an ënnert den Neel. Fotograféiert opfälleg Moler mam Handy, mat engem Lineal oder enger Mënz derniewent als Gréissevergläich – beim nächste Kontroll ersetzt de Fotovergläich d’Erënnerung, déi ëmmer trügeresch ass.

D’ABCDE-Reegel, einfach erzielt

Fir doheem ze kucken, gëtt et eng einfach Eselsbréck mat fënnef Buschtawen. Kee Buschtaf beweist eleng eppes – all eenzelnen ass just e Grond, d’Mol vum Dokter kucken ze loossen.

• A wéi Asymmetrie: En normaalt Muttermol ass ongeféier rond oder oval; deelt een et geeschteg an der Mëtt, gläichen déi zwou Hallschenten sech. Wann eng Hallschent ganz anescht ausgesäit wéi déi aner, sollt een oppassen.
• B wéi Bord: Glat, schaarf Ränner si berouegend. Ausgefranst, onschaarf oder zackeg Ränner, wéi wann d’Faarf an d’Haut ronderëm géif auslafen, sinn e Warnzeechen.
• C wéi Couleur: Een eenheetleche Braunton ass normal. Verschidde Faarwen am selwechte Fleck – Braun, Schwaarz, Roudelzeg oder hell Plazen, wou d’Pigment verschwënnt – gehéieren an d’Hand vum Spezialist.
• D wéi Duerchmiesser: Ab ongeféier sechs Millimeter, sou breet wéi e Bläistëft-Gummi, verdéngt e Mol méi Opmierksamkeet. D’Gréisst eleng seet awer wéineg: et gëtt méi kleng Melanomen a vill grouss, komplett gutartig Moler.
• E wéi Evolutioun: dee wichtegste Buschtaf. E Mol, dat a Wochen oder Méint wiisst, méi déck gëtt, d’Faarf ännert, jauft, blutt oder Krousten mécht, soll ënnersicht ginn – egal wat déi aner Buschtawe soen.

Wien sollt reegelméisseg op Kontroll goen?

Jiddereen kann e Melanom kréien, mä verschidde Profiler hunn e méi héicht Risiko a profitéiere vun engem feste Rendez-vous beim Hautdokter, meeschtens eemol d’Joer: Leit mat heller Haut, déi séier e Sonnebrand kritt, mat rouden oder blonden Hoer, hellen Aen oder Sommersprossen; Leit mat ville Muttermoler oder mat Moler, déi en Dokter scho mol als atypesch agestuuft huet; jiddereen, dee schlëmm Sonnebränn an der Kandheet hat, dobausse schafft oder joerelaang vill Sonn matgeholl huet; Leit, déi an de Solarium ginn; a Persounen, déi selwer schonn Hautkriibs haten, e Melanom an der Famill hunn oder Medikamenter huelen, déi d’Immunsystem schwächen.

Beim Kontroll kuckt den Dermatolog déi ganz Haut of a préift opfälleg Plaze mam Dermatoskop, enger beliichtener Lupp, déi einfach op d’Haut opgesat gëtt an näischt wéi deet. Gesäit e Mol verdächteg aus, gëtt et a lokaler Betäubung ewechgeholl an am Labo analyséiert – e klengen Agrëff, meeschtens direkt an der Praxis.

Sonneschutz: d’Haut vergësst näischt

D’UV-Strale sinn dee wichtegste vermeidbare Risikofacteur fir de Melanom, an hir Wierkung summéiert sech iwwer d’ganzt Liewen. All Sonnebrand zielt, virun allem bei de Kanner. Gudde Schutz ass net komplizéiert: an der Mëttesstonn de Schiet sichen, d’Haut mat Kleeder, Hutt a Sonnebrëll decken, déi fräi Plaze grousszügeg mat engem héije Sonneschutzfacteur acrèmen an nom Schwammen nocrèmen. D’Kanner brauche besonnesch vill Schutz, an op de Solarium verzicht een am beschte ganz. De Sonneschutz ersetzt d’Kontroll net – béid Gewunnechte gehéieren zesummen.

Wéini bei den Dokter, a wéi leeft et zu Lëtzebuerg?

Waart net op den nächste Routineskontroll, wann e Muttermol een oder méi ABCDE-Critèren erfëllt, ouni Grond blutt, dauerhaft jauft, oder wann als Erwuessenen en neie Fleck opdaucht a sech verännert. E puer Woche Waardezäit op e Rendez-vous sinn an der Reegel kee Problem – nëmme méintelaangt Verréckelen sollt ee vermeiden.

Zu Lëtzebuerg kënnt Dir direkt bei den Hautdokter goen; alternativ kuckt de Generalist eng éischte Kéier drop an iwwerweist Iech wann néideg. D’Consultatiounen an déi verschriwwen Agrëffer gi vun der Gesondheetskeess (CNS) zu den üblechen Konditiounen zréckbezuelt. En Dermatolog an Ärer Géigend fannt Dir direkt op Doctipro – mat Online-Rendez-vous.