Zwangsstéierung (Zwäng): Hëllef a Behandlung zu Lëtzebuerg

D'Zwangsstéierung ass eng Angschterkrankung, bei där sech opdrängend, belaaschtend Gedanken — d'Zwangsgedanken oder Obsessiounen — d'Persoun dozou dreiwen, ëmmer erëm déiselwecht Handlungen oder mental Ritualer — d'Zwangshandlungen oder Kompulsiounen — auszeféieren, fir d'Angscht ze lindern. D'Erliichterung hält ni laang un: Den Zwangsgedanken kënnt zréck, d'Ritual duerno, an de Krees zitt sech enk zesummen a frësst all Dag méi Zäit a Kraaft. Eng Zwangsstéierung ass weder eng Marotte nach einfach Uerdnungsléift, mä eng unerkannt Krankheet, déi dacks staark astrengend ass — an déi sech gutt behandele léisst. Zu Lëtzebuerg këmmere sech Psychiateren a Psychologen, déi an der kognitiver Verhalenstherapie ausgebilt sinn, ëm d'Behandlung.

Den Däiwelskrees: Zwangsgedanken, Angscht, Ritual, kuerz Erliichterung

Am Ufank steet e Gedanken, dee sech ongefrot opdrängt. „Wat, wann ech eppes Verknaschtes ugepaakt hunn?" „Wat, wann den Härd nach un ass?" „Wat, wann ech engem, deen ech gär hunn, eppes undoen?" Esou flüchteg Gedanke kennt jiddereen. Bei enger Zwangsstéierung rutscht de Gedanken awer net of: Hie bleift pechen, kritt en enormt Gewiicht a léist eng staark Angscht aus.

Fir dës Angscht erofzekréien, féiert d'Persoun eng Zwangshandlung aus. Wien Angscht virun der Verknaschtung huet, wäscht sech d'Hänn ëmmer nees, bis d'Haut oprappt. Wien zweiwelt, ob d'Dier zou ass, geet dräi-, fënnef-, zéngmol zréck kucken — an zweiwelt am Auto schonn erëm. Anerer brauchen d'Saachen „genau richteg" ausgeriicht, widderhuelen eng Beweegung, bis se sech „stëmmeg" ufillt, zielen am Kapp, soen sech Formelen op oder froen hir Leit ëmmer erëm no Berouegung.

D'Ritual wierkt — fir e puer Minutten. D'Gehir behält virun allem eppes: D'Handlung huet d'Angscht erofgesat. Beim nächsten Zwangsgedanke fuerdert et se nees an, e Stéck méi haart. Esou ginn aus Ritualer, déi am Ufank kaum opfalen, mat der Zäit Oflëf, déi ganz Stonnen am Dag besetzen.

Wat eng Zwangsstéierung net ass

Am Alldagsgespréich gëllt bal all uerdentleche Mënsch als „zwanghaft". Den Ënnerscheed ass awer kloer. Wien seng Bicher no Faarwe sortéiert, well et him Freed mécht, huet keng Stéierung. D'Zwangsstéierung mécht guer keng Freed: D'Persoun wëll d'Ritual net maachen, si fillt sech gezwongen, well soss eng onerdréiglech Angscht dreet. Déi meescht Betraffe wëssen esouguer, datt hir Angschte iwwerdriwwen oder absurd sinn — a grad dat mécht d'Krankheet esou zermierbend.

Dacks falsch verstane ginn och opdrängend Gedanke mat gewaltsamem, sexuellem oder blasphemeschem Inhalt. Si erschrecke grad déi Persoun, déi se huet — genau dofir ginn se zur Obsessioun. Esou Gedanken am Kader vun enger Zwangsstéierung bedeiten op kee Fall, datt een dono handele wëll.

Folgen am Alldag — a firwat vill Leit spéit Hëllef sichen

D'Ritualer verspéiden de Wee op d'Aarbecht, maachen aus der Dusch eng Prozedur vun enger Stonn a belaaschten d'Familljeliewen. Vill Betraffe gi Meeschter am Verstoppen: Si kontrolléieren onopfälleg, vermeide gewësse Situatiounen, erfannen Excusë fir déi verluere Zäit. D'Schimmt spillt dobäi eng grouss Roll — Schimmt iwwer d'Ritualer an eréischt recht iwwer déi opdrängend Gedanken, déi ee kengem unzevertraue traut. Dofir vergi dacks Joren, bis Betraffe mat engem Professionelle schwätzen, obwuel et wierksam Hëllef gëtt.

U wie kann ee sech wenden?

Den Hausdokter ass eng gutt éischt Ulafstell: Hie kennt d'Krankheetsbild a ka weiderleeden. Déi spezialiséiert Behandlung rout op zwou Sailen, déi sech dacks ergänzen: dem Psychiater, engem Dokter, deen d'Diagnos stellt an iwwer eng méiglech medikamentéis Behandlung entscheet, an dem Psycholog mat enger Ausbildung an der kognitiver Verhalenstherapie, deen déi eigentlech therapeutesch Aarbecht mécht.

Wéi gëtt eng Zwangsstéierung behandelt?

D'Behandlung vun der Wiel ass déi kognitiv Verhalenstherapie, besonnesch d'Expositioun mat Reaktiounsverhënnerung. Schrëtt fir Schrëtt a begleet vum Therapeut stellt sech d'Persoun deem, wat d'Angscht ausléist — eng Dierklensch upaken, aus dem Haus goen ouni nach eng Kéier ze kontrolléieren —, ouni d'Ritual auszeféieren. Esou erlieft si um eegene Leif, datt d'Angscht eropgeet, e Peak erreecht an duerno vum selwen erëm erofgeet — an datt déi gefaarte Katastroph ausbleift. Séance fir Séance verléiert de Krees seng Muecht.

Ass d'Stéierung schwéier oder duergeet d'Therapie eleng net, kann de Psychiater e Medikament proposéieren, dat un de Mechanisme vun der Angscht usetzt. D'Wiel, d'Dosis an d'Dauer leien a senger Hand, am Gespréich mam Patient; Medikament a Verhalenstherapie ginn dacks kombinéiert.

Hëllef zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg praktizéiere Psychiateren an eegener Praxis an an de Spideeler, dozou Psychologe mat verhalenstherapeutescher Ausbildung — och an de verschiddene Sprooche vum Land. Psychiatresch Konsultatioune ginn vun der nationaler Gesondheetskeess iwwerholl; verschidde Psychotherapië bei agreéierte Psychotherapeute kënnen ënner Konditiounen och rembourséiert ginn. Déi aktuell Modalitéite stinn op der Websäit vun der CNS. Bei akuter Nout ass den 112 dag an nuecht z'erreechen. De Schrëtt an eng Praxis ass dacks dee schwéiersten — an zugläich deen, deen am meeschten ännert.